Lô hàng xuất khẩu bị từ chối?

Nhiều nhà xuất khẩu Việt Nam phải đối mặt với tình trạng lô hàng bị người mua từ chối, những lý do phổ biến mà người mua có thể đưa ra:

• Giải phóng hàng trước, sau khi người mua có thể bán được, người mua sẽ thanh toán sau (rủi ro cho người xuất khẩu và đi ngược lại những gì đã thỏa thuận trước đó).
• Người mua nêu ra một số vấn đề về chất lượng và yêu cầu giảm giá lớn.
• Một số người mua thậm chí không phản hồi gì cả.

Hầu hết các nhà xuất khẩu khi gặp phải tình huống như vậy sẽ thực hiện theo các bước dưới đây:

1/ Yêu cầu người vận chuyển giữ hàng.

2/ Cố gắng thuyết phục người mua thanh toán và nhận hàng. Rất hiếm trường hợp người giao hàng thành công.

3/ Sau nhiều nỗ lực không thành công, nhà xuất khẩu phải đồng ý giảm giá lớn hoặc cố gắng tìm người mua khác ở quốc gia đó để bán với giá cao.

Quy trình trên mất tối thiểu khoảng một tháng để đưa ra quyết định cuối cùng, và một hoặc hai tuần để hoàn tất các thủ tục cần thiết để đưa ra quyết định cuối cùng. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, thời gian trung bình là sáu mươi (60) ngày.

Trong khi nhà xuất khẩu cố gắng khắc phục vấn đề, bên vận chuyển vẫn tiếp tục gây sức ép vì phí lưu kho hoặc lưu container ngày càng tăng.

Lấy một ví dụ, lô hàng 1 container 20 feet (1×20’) đến Los Angeles với hãng vận tải Cxx, phí lưu container tại Los Angeles như sau:

• Thời gian rảnh: 5 ngày
• Từ ngày thứ 6 trở đi, phí lưu kho là 220 đô la Mỹ/ngày.

Người xuất khẩu phải mất 50 ngày để giải quyết, phí lưu container đã lên tới: 220 USD x (50 – 5) = 9.900 USD.

Trong hầu hết các trường hợp, dưới áp lực chi phí tăng cao, nhà xuất khẩu phải chấp nhận bán với mức chiết khấu lớn (ví dụ, giảm 40-50% giá 50.000 USD), hoặc cố gắng bán cho người mua khác có mức chiết khấu tương tự, và nhà xuất khẩu chắc chắn phải trả phí lưu kho trước khi tàu được hãng tàu cho phép xuất hàng. Nhà xuất khẩu chịu lỗ gấp đôi, bao gồm giá cước vận chuyển và chi phí phát sinh, trong trường hợp này là 34.900 USD, chưa kể các chi phí khác, ví dụ như phí môi giới.

Trong trường hợp xấu nhất, nếu giá trị hàng hóa không quá cao và chi phí phát sinh chiếm tỷ lệ lớn trong giá trị hàng hóa, người mua có thể thương lượng để nhận hàng và thanh toán tiền lưu kho container nhưng không thanh toán tiền hàng.

Trong những trường hợp như vậy, nếu nhà xuất khẩu quyết định vận chuyển hàng trở lại Việt Nam ngay khi họ nhận thấy dấu hiệu ban đầu của việc lô hàng bị từ chối, ví dụ, trong vòng 10 ngày sau khi lô hàng được dỡ tại cảng Los Angeles, chi phí sẽ là:

• Phí lưu bãi container: 220 đô la Mỹ x (10 – 5) = 1.100 đô la Mỹ
• Thủ tục tái xuất ra khỏi Los Angeles: khoảng 500 đô la Mỹ
• Cước phí và phụ phí: khoảng 1.000 USD

Tổng thiệt hại khoảng 2.600 đô la Mỹ và nhà xuất khẩu có thể đưa hàng hóa trở về nước, dưới sự kiểm soát của họ và không còn chịu áp lực về chi phí, họ có thể chờ đợi một người mua tốt khác.